Leczenie przewlekłego zaparcia

Jak rozpoznać zaparcie? Otóż takim terminem określa się zbyt niską częstotliwość wypróżnień, występującą rzadziej niż 2 razy w tygodniu. Spowodowane jest to dłuższym niż zazwyczaj pozostawaniem treści jelitowej w jelicie grubym lub trudnościami związanymi z wydalaniem mas kałowych z odbytnicy. Przypadłość ta nie stanowi odrębnej jednostki chorobowej, gdyż najczęściej jest symptomem zaburzeń o wieloczynnikowej etiologii. Pod pojęciem zaparć należy rozumieć wiele różnych objawów zgłaszanych przez pacjentów. Należą do nich między innymi: uczucie niepełnego wypróżnienia, oddawanie zbyt małego lub zbyt twardego stolca, a także przedłużone parcie na stolec.

Ponieważ treść jelitowa zalega w jelicie grubym, ulega zagęszczeniu spowodowanemu nadmiernym wchłanianiem wody. W wyniku tego stolec zmniejsza objętość i staje się bardziej zbity, negatywnie wpływając na ogólną perystaltykę jelit.

Przewlekłe zaparcia to dość powszechny problem, który dotyczy aż 1/3 populacji. Częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn, a zwłaszcza w przypadku osób starszych lub z ograniczoną zdolnością poruszania się. Najczęstszą przyczyną zaparć jest niewłaściwa dieta, aczkolwiek nie tylko.

Rodzaje zaparć

Zaparcia dzielą się na trzy rodzaje:

  • Zaparcia przypadkowe

Określa się tak zaparcia spowodowane różnymi sytuacjami życiowymi, np. podróżą, zmianą sposobu odżywiania się.

  • Zaparcia krótkotrwałe

Występują okresowo, najczęściej nawracając. Zazwyczaj przeplatają się z etapami prawidłowej defekacji. W takich przypadkach, o ile nie uda się zlikwidować przypadłości i znaleźć przyczyny zaparć, konieczne jest poddanie się badaniu przewodu pokarmowego.

  • Zaparcia przewlekłe

Nazywane także nawykowymi lub atonicznymi.

Inny podział wskazuje na wyróżnienie trzech odmiennych kategorii. Są to:

  • Zaparcia nawykowe

Ich przyczyna tkwi zazwyczaj w psychice chorego, jego nieregularnym trybie życia, pośpiechu lub niechęci korzystania z toalety.

  • Zaparcia czynnościowe

Wywołuje je zaburzenie pracy jelit. Przyczyna tkwi w nieodpowiedniej diecie lub regularnym przyjmowaniu leków (np. środków przeczyszczających, przeciwbólowych)

  • Zaparcia towarzyszące chorobom

Do najczęściej wymienianych chorób, powodujących zaparcia, należą: choroby układu pokarmowego, schorzenia neurologiczne powodujące anomalię przewodu pokarmowego, niedoczynność tarczycy, choroby mięśni lub metabolizmu.

Przyczyny powstawania zaparć

Powstawanie zaparć może być związane ze zmianami czynnościowymi oraz organicznymi.

W przypadku zaburzeń defekacji zmiany czynnościowe wynikają zazwyczaj z zaburzeń czucia trzewnego, chorób rdzenia kręgowego lub przebytych urazów. Mogą one także być wynikiem nieodpowiednich nawyków, prowadząc do niepełnego wypróżnienia. Z kolei, jeśli chodzi o jelito grube, zaparcia powstają z powodu wzmożonej aktywności skurczowej (np. polekowe, w zatruciu metalami itp.) lub osłabionej czynności skurczowej (np. zaburzenia hormonalne, leki).

Jeśli natomiast chodzi o zmiany organiczne, w defekacji najczęściej wymienia się chorobę Hirschprung´a lub zmiany zapalne zwieraczy. Zaparcia mogą być wywołane także przez nowotwory jelita grubego, jamy brzusznej lub miednicy.

Wśród pozostałych przyczyn powstawania zaparć najczęściej wymienia się:

  • wrodzone rozszerzenie jelita grubego

  • wydłużenie jelita grubego z zaburzeniami w unerwieniu

  • choroby neurologiczne

  • guzy jelit

  • zaburzenia czynnościowe

  • przyczyny sytuacyjne

Leczenie przewlekłych zaparć

W niektórych przypadkach konsultacja z lekarzem jest niezbędna, gdyż tylko specjalista może podjąć odpowiednią decyzję co do tego, jak powinno wyglądać leczenie zaparć. Zaleca się ją, jeśli chory:

  • zauważył wystąpienie objawów ogólnych w postaci utraty 10 % masy ciała w ciągu pół roku, czuje się osłabiony

  • zauważył wystąpienie objawów towarzyszących anemii (zawroty głowy, osłabienie, bladość skóry, krew w kale etc…)

  • zauważył objawy towarzyszące chorobom endokrynologicznym i neurologicznym jak zmorzenie potliwości, senność, tycia, brak apetytu etc…

  • ma w rodzinie osoby z zaparciami chorujące na nowotwór jelita grubego,

  • ukończył 45. rok życia

W takich przypadkach lekarz może zalecić:

  • badanie laboratoryjne z markerami nowotworowymi, morfologia etc…

  • badanie radiologiczne z kontrastem

  • badanie endoskopowe (rektoskopia, kolonoskopia, gastroskopia)

  • badanie USG jamy brzusznej

  • Tomografia komputerowa z podaniem kontrastu

Dzięki temu możliwe jest rozpoznanie przyczyn powstawania zaparć oraz zastosowanie prawidłowej metody leczenia. Często wystarczy zwykła zmiana nawyków żywieniowych oraz wprowadzenie aktywności fizycznej. Jednak w niektórych przypadkach u osób z zaparciami najskuteczniejszym rozwiązaniem może być tylko prawidłowa farmakologia lub psychologia.

Samodzielne unikanie zaparć

W celu uniknięcia zaparć, konieczna jest zmiana trybu życia. Rozpoczynając od diety, konieczne jest wprowadzenie produktów na zaparcia zawierających dużo błonnika i grubych ziaren, np. chleba razowego, kaszy gryczanej, surówek, siemienia lnianego. Tuż po przebudzeniu warto wypijać szklankę letniej wody, kefiru, kwaśnego mleka, kompotu z suszonych śliwek, soku z kapusty lub innych roztworów naturalnych, wspierających wypróżnianie.

Przywrócenie odruchu regularnej defekacji następuje poprzez próby codziennego oddawania stolca o tej samej porze dnia. Stopniowo eliminujmy także środki przeczyszczające, jeśli do tej pory z takich korzystaliśmy.

Krótki poradnik

Pamiętaj, że całkowite wyeliminowanie problemu zaparć, w dużej mierze zależy od Ciebie. Jeśli cierpisz na zaparcia, wydrukuj krótki poradnik i umieść go na lodówce lub w swoim kalendarzu. Stosuj się do poniższych rad każdego dnia i zapomnij o problemie zaparć!

  1. Reguluj czas wypróżnień, ustalając określone pory dnia.

  2. Wprowadź do diety pełnoziarniste produkty, bogate w błonnik. Zrezygnuj z czekolady, kakao, słodyczy, jajek i białego ryżu. Zamiast tego spożywaj suszone śliwki, figi i daktyle, które, dzięki zawartości pektyn i błonnika, wpływają na właściwą strukturę masy kałowej.

  3. Wypijaj dziennie od 1,5 do 2 litrów płynów.

  4. Jedz 4-5 niewielkich posiłków dziennie, pamiętając o stałych porach.

  5. Sięgnij po zioła – w zwalczaniu tej przypadłości dobrze sprawdzają się napary z kopru włoskiego, liści senesu oraz natki pietruszki.
  6. Ruszaj się! Każdego dnia pamiętaj o aktywności fizycznej.

Skoro nawracające zaparcia może również przykryć się pod chorobą nowotworową, wykonujemy w naszym Centrum Proctogin pełen zakres diagnostyki, od badania laboratoryjnego, przez badanie flory bakteryjnej aż do badania rektoskopyjnego i kolonoskopyjnego. Służymy również poradą dietetyczną i w razie potrzeby pomożemy w wybraniu odpowiednich pre- i probiotyków oraz suplementów dietetycznych. Jeśli masz problemy z zaparciami, pamiętaj, że dłuższy zastój toksyn znajdujących się w fekaliach jelitowych może prowadzić do ponownego wchłaniania do organizmu, uszkadzać DNA komórek śluzówki jelita i wywoływać nowotwór! Dlatego tak ważne jest, by skutecznie eliminować tak uciążliwy problem, jakim są zaparcia – leczenie podjęte odpowiednio wcześnie pozwala uniknąć wielu kłopotów zdrowotnych.

Warto nas odwiedzić!