«

»

USG odbytu

FistelNajczęściej stanowi ono uzupełnienie klasycznego badania proktologicznego. Dzięki wykonaniu USG odbytu istnieje możliwość sprawdzenia zarówno samego kanału, jak i tkanek, oraz organy, które otaczają odbyt. W ten sposób bada się zazwyczaj guzy znajdujące się w tym obszarze oraz szuka przyczyn problemów z defekacją.

 

 

 

Budowa odbytu i jego okolic

Zanim o samym badaniu, warto wspomnieć o budowie okolicy odbytu.

budowa odbytu

Odbyt znajduje się na końcu układu pokarmowego. Odcinek ten reguluje uwalnianie stolca, który gromadzi się w odbytnicy – odcinku jelita, położonym tuż przed odbytem. Cały proces, nazywany defekacją, polega na szeregu czynności służących do wydalenia stolca przez kanał odbytu, na zewnątrz organizmu.

Kanał odbytu natomiast, otaczają mięśnie zwieracze odbytu – wewnętrzne i zewnętrzne. Mięsień wewnętrzny nie może być kontrolowany przez człowieka. W momencie, kiedy ciśnienie w odbytnicy osiąga pewną wartość, rozluźnia się. Mięsień zewnętrzny z kolei, odpowiada za rozpoczęcie procesu wydalania i jest świadomy w kontroli.

Problem następuje w momencie, kiedy stolec jest nietrzymany lub jego defekacji towarzyszą zaparcia. Wynika on najczęściej z uszkodzenia tych mięśni, na skutek poszczególnych zabiegów operacyjnych. Taka sytuacja może mieć także miejsce podczas porodu.

Na czym polega USG odbytu?

Ponieważ USG odbytu jest badaniem obrazowym, oznacza to, że daje ono możliwość skontrolowania na ekranie wyglądu sprawdzanego narządu, a także otoczenia, w jakim się znajduje.

Wykonuje się je ultrasonografem, działającym na zasadzie emisji ultradźwięków. Podczas badania wnikają one w kontrolowane tkanki, odbijając się z różną częstotliwością. Kiedy ultradźwięki powracają do urządzenia, są poddawane analizie i przetworzeniu w obraz. Dzięki temu na podstawie rysunku z ekranu, lekarz może dokonać obserwacji narządów i ocenić przeprowadzone badanie. W przypadku USG 3D, który wykonujemy w naszym gabinecie, obraz wygląda jak rzeczywiście widziany gołym okiem.

W jakich przypadkach wykonuje się USG odbytu?

USG odbytu wykonywane jest najczęściej w przypadkach:

  • Problemu z defekacją
    Zazwyczaj problemem, na którzy skarżą się pacjenci jest niemożliwość zatrzymania stolca. Takie sytuacje mają miejsce z różnych powodów. Może to być np. uszkodzenie mięśni zwieraczy odbytu, które obserwuje się u kobiet po porodach lub może być wynikiem zabiegu operacyjnego. Osłabienie tego rodzaju mięśni następuje także z wiekiem lub towarzyszy obecności ropni odbytu.
  • Bóle odbytu
    Bóle dobytuNajczęściej związane są z infekcjami, które wywołują bolesne ropnie, przetoki lub szczeliny odbytu. Przetoki stanowią połączenie pomiędzy kanałem odbytu, a okolicznymi tkankami lub skórą w tej okolicy. Dzięki prawidłowo wykonanemu badaniu, możliwe jest sprawdzenie przebiegu oraz samego ujścia przetoki. Szczelinami odbytu natomiast nazywa się pęknięcia błony śluzowej znajdującej się w kanale odbytu.

 

 

 

  • Guzy odbytu
    guzy odbytuNa podstawie USG odbytu, można dokonać oceny rozległości zmian, a co za tym idzie – kontroli stopnia zaawansowania samego nowotworu. Dzięki badaniu obserwuje się także ewentualne wznowienie zmian, które może nastąpić już po leczeniu operacyjnym czy radioterapii.

 

 

 

 

  • Rekonstrukcje odbytu
    USG w takim przypadku służy z reguły do oceny efektów rekonstrukcji.

Przed przystąpieniem do badania

Na samym wstępie należy zaznaczyć, iż USG odbytu jest badaniem całkowicie nieinwazyjnym i dość łatwym w przeprowadzeniu. Należy jednak odpowiednio się do niego przygotować.

Mniej więcej na 2 godziny przed przeprowadzeniem badania, niezbędne jest wykonanie lewatywy. Wszelkie masy kałowe, które będą zanikały w kanale, mogą bowiem utrudnić badanie. W aptece dostępne są zestawy do przeprowadzenia lewatywy samemu.

Jeśli pacjent zmaga się z problemem zaparć lub ostatni raz wypróżnił się na 3 dni przed badaniem, konieczne będzie wykonanie lewatywy dzień przed wizytą – najlepiej wieczorem.

Nie stwierdzono żadnych przeciwwskazań w zażywaniu leków przed planowanym badaniem. Należy popijać je małymi łykami wody, pamiętając o tym, by nastąpiło to najpóźniej na dwie godziny przed USG. W tym czasie nie powinno się bowiem spożywać jedzenia oraz napojów.

Samo badanie przeprowadzanie jest przez lekarza radiologa lub innego specjalistę, który jest odpowiednio przeszkolony pod kątem wykonywania tego rodzaju USG. Trwa ono dość krótko, zazwyczaj do 10 min. Przed przystąpieniem do badania, lekarz przeprowadzi wywiad dotyczący historii choroby. W tym celu pomocne mogą okazać się wyniki wcześniejszych badań, dlatego warto zabrać je ze sobą.

Przebieg USG odbytu

Lekarz prosi pacjenta o zdjęcie odzieży – przynajmniej od pasa w dół. W naszej Kliniki pacjent nie musi chodzić nago z pokoju przygotowania do specjalnego fotela do badania proktologicznego, gdyż w naszej klinice godność pacjenta jest na pierwszym miejscu, więc nasze pacjenci noszą specjalne przygotowane jednorazowe spodnie. Zanim lekarz wprowadzi sondę, wykonuje badanie per rectum, polegające na wprowadzeniu palca do odbytu. Dzięki temu sprawdzana jest anatomia oraz obecność ewentualnych przeszkód, które mogą znajdować się zarówno w kanale odbytu, jak i odbytnicy.

Właściwe USG odbytu opiera się na wprowadzeniu sondy do odbytu. Pokrywa się ją specjalną osłoną oraz żelem. Pacjent może odczuć dyskomfort, podobny do tego, podczas badania per rectum. Nie istnieją jednak wskazania do znieczuleń, ponieważ USG jest w pełni bezbolesne.

Sonda ultrasonografu wysyła obraz do monitora obserwowanego przez lekarza. Specjalista przesuwa urządzenie do przodu i do tyłu, w celu oceny mięśni odbytu oraz okolicznych struktur, znajdujących się na różnych poziomach.

Podczas badania wykonuje się zdjęcia poszczególnych obrazów, na podstawie, których lekarz wystawia ewentualną diagnozę.

Po zakończeniu USG odbytu, specjalista wyjmuje sondę. Następnie pacjent może ponownie się ubrać i omówić z lekarzem wyniki przeprowadzonego badania.

Przeciwwskazania do USG odbytu

W pozostałych przypadkach, takich jak:

  • niechęć ze strony pacjenta

  • zwężenie kanału odbytu, nie pozwalające do wprowadzenia sondy do kanału odbytu.

Kwestie te pozostają do omówienia z lekarzem. Z pewnością utrudnią one przeprowadzenie tego typu badania, jednak nie wykluczają go.

W naszej Klinice Proctogin posiadamy rzadko spotykany w naszym kraju aparat endosonografii 3D, specjalny do oceny kanału odbytu i narządów dna miednicy. Taki aparat może w pełny zastąpić badanie NMR dna miednicy, u pacjentów mających np. protezy metalowe w miednicy mniejszej lub w biodrach. Obraz jest trójwymiarowy i precyzyjny. Zapraszamy!!!

Zobacz także