«

»

Torbiel włosowata – leczenie

Torbielą włosowatą nazywa się przewlekły proces zapalny bruzdy międzypośladkowej, który może przejść w stan ostry, któremu towarzyszy powstanie ropnia. Inaczej nazywany jest on także torbielą włosową, krzyżowo-ogonową lub pilonidalną oraz alternatywnie – zatoką pilonidalną. Nazwa ta bierze się z terminu „pilo nidal”, oznaczającego nic innego, jak „gniazdo włosów”. W torbieli tej, często, bowiem znajdowane są właśnie włosy. Dotyczy ona zazwyczaj młodych mężczyzn, w wieku od 20 do 30 lat – a znacznie rzadziej kobiet. Częściej dotyka także osoby o ciemnych, aniżeli jasnych włosach, a także te, zmagające się z problemem wyraźnej nadwagi lub otyłości.

Rozpoznanie i przyczyny powstawania

Zanim o leczeniu, warto wspomnieć o powodach powstawania tego typu zmian. Swój początek torbiel włosowa ma w skórze oraz tkance podskórnej, górnego odcinka bruzdy międzypośladkowej. Zazwyczaj jest to pojedyncze zagłębienie zlokalizowane dokładnie w linii środkowej ciała, w okolicach kości ogonowej. Z tego „dołka” wyrasta kępka czarnych, znacznie grubszych włosów. Prowadzi on z reguły w głąb, aż do wspólnej jamy torbieli, osadzonej głęboko, nad samą kością krzyżową lub ogonową.

Choć przyczyny tworzenia się zmian torbielowych nie zostały jeszcze jasno sprecyzowane, to wśród nich najczęściej wymienia się obfite owłosienie tułowia, wzmożoną potliwość, częste mikrourazy dolnych odcinków tułowia lub nieodpowiednią higienę osobistą. Powstawaniu torbieli sprzyja ciepło, wilgoć, brak dostępu powietrza oraz obecność bakterii beztlenowych na tych partiach skóry. W ich wyniku, mogą tworzyć się stany zapalne, prowadzące do powstawania mikroropni, w których z biegiem czasu gromadzą się złuszczające się włosy. Nieleczone stany zapalne, rozprzestrzeniają się na okoliczne tkanki, zarażając je i prowadząc do powstawania kolejnych, wcześniej wspomnianych dołków. Inni specjaliści mówią o tym, że torbiele te są spowodowane zmianami wrodzonymi, które uaktywniają się w późniejszym wieku – najczęściej okresie dojrzewania.

Torbielom włosowym może towarzyszyć ból górnych partii bruzdy międzypośladkowej, z powodu powstania guza zapalnego. To właśnie bolesność i wycieki śluzowo-ropne z tych okolic, podawane są najczęściej, jako objawy choroby. Może im towarzyszyć stan podgorączkowy, a nawet gorączka. Pacjenci, przed poddaniem się badaniu, potrafią zwlekać nawet do pół roku, ignorując wycieki z ropnia. W ten sposób narażają zdrowe tkanki na zainfekowanie i wyraźnie zagrażają swojemu zdrowiu. Zakażenia ropne, bowiem, które tlą się w torbielach, rozszerzają się, szukając nowych ujść. W wyniku tego powstają wtórne ropnie i przetoki, atakujące całą skórę okolicy krzyżowo-ogonowej i mogą sięgać aż do kości. Określa się to także, jako „zespół lisiej nory”.

Leczenie torbieli włosowatej

Rozpoznaniu choroby nie towarzyszą specjalne badania diagnostyczne. Zazwyczaj odbywa się ono na podstawie stwierdzenia charakterystycznych objawów oraz określenia wyznaczonej lokalizacji zmiany skórnej.

Po określeniu rodzaju – ropień pierwotny lub wtórny, torbiel włosowata przewlekła lub nawrotowa – następuje decyzja o ewentualnym przeprowadzeniu zabiegu chirurgicznego. Polega ono na wycięciu zmiany w granicach zdrowych tkanek, a następnie wybraniu sposobu zaopatrzenia rany. Można ją, bowiem zostawić do gojenia poprzez ziarninowanie (tzw. metoda „na otwarto”, określana przez specjalistów, jako najskuteczniejsza, a jednocześnie gojąca się najdłużej, bowiem aż do 6 tygodni), zamknąć częściowo – wszywając brzegi rany w jej dno, zeszyć, pozostawiają w jej wnętrzu dren lub zastosować technikę „przesuniętego płata skórnego”. Stwierdzono jednak, że całkowite zamykanie ran, co prawda umożliwia szybszy powrót do aktywności, jednak w znacznym stopniu przyczyna się do nawrotów zmian. Samo leczenie operacyjne nie charakteryzuje się jednolitym schematem, dlatego wiele zależy również od doświadczenia chirurga. Alternatywnym sposobem leczenia jest ozonoterapia.

We wczesnych stadiach choroby jednak, zazwyczaj nacina się zainfekowaną tkankę, usuwa wydzieliny, a następnie podaje środki przeciwzapalne, którym w niektórych przypadkach towarzyszy antybiotyk. Pamiętajmy, że pojawienie się stanu zapalnego, – czyli ropnia, prawie zawsze prowadzi do ich nawrotów. Każdorazowo należy usuwać je chirurgicznie, ponieważ ewentualne okłady, maści czy nasiadówki, to jedynie doraźna pomoc, która nie doprowadzi do całkowitego wyleczenia.

Samo usunięcie torbieli włosowatej natomiast, polega na pozbyciu się także jej odgałęzień, zachyłków oraz przetok pierwotnych i wtórnych, czyli wspomnianych wcześniej „lisich nor”. Właśnie, dlatego zabieg ten lepiej wykonać we wczesnych stadiach, kiedy budowa torbieli nie jest jeszcze skomplikowana. Mniejsze torbiele, wcześniej poddane diagnozie, nie tylko są łatwiejsze do usunięcia, ale też goją się znacznie szybciej.

Jeśli jednak torbiel nie daje żadnych objawów i nie posiada wskazań do operacji, wystarczy jedynie obserwować i okresowo kontrolować zmianę u specjalisty. Takie badania można wykonywać przykładowo – raz w roku.

Jak każdemu leczeniu operacyjnemu, usuwaniu torbieli włosowatych, również mogą towarzyszyć powikłania. Należą do nich:

  • zakażenie

  • krwawienie z rany pooperacyjnej

  • wydłużone gojenie się rany

  • rozejście się rany po zdjęciu szwów

  • nawrót torbieli włosowatej

flex-focusW Klinice Proctogin zabieg usuwania torbieli włosowatych wykonujemy laserem. Taka metoda prowadzi do oszczędzania i ochrony tkanek, zapobiega powikłania w postacie martwic i pospiesza gojenie się ran. Kauteryzacja tzn. przecinanie tkanki pospolitym elektrycznym aparatem ciecia i koagulacji elektryczny uszkodzi do 12 warstw komórek pozostawiając martwice. Wpływ lasera sięga tylko do 3 warstw. Z tego powodu bol jest znacznie zmniejszony, rana goi się szybciej nawet do 2 tygodni. Stosujemy również metoda tzw. Karydalis polegająca na rekonstrukcji ran.

Zobacz także