«

Profilaktyka raka jelita grubego

Jest swoistego rodzaju paradoksem, że rak, który wcześnie wykryty i zdiagnozowany, jest niemal w stu procentach uleczalny, to drugi po raku płuc u mężczyzn i raku piersi u kobiet nowotworowy zabójca w Polsce. Podobnie zresztą jest i w całej Unii Europejskiej gdzie rocznie diagnozuje się około 400 tysięcy zachorowań na raka jelita grubego, z czego połowy chorych nie daje się już uratować. Przyjąć należy, że powodem takiego stanu rzeczy jest niewystarczająca profilaktyka raka jelita grubego, co z kolei należy tłumaczyć nieświadomością i beztroską osób, które mogą tą chorobą być dotknięte. Aby zmienić ten stan rzeczy, w Polsce wdrożono 10 lat temu program wczesnego wykrywania raka jelita grubego, dzięki któremu do kontroli mogą zgłaszać się bezobjawowi pacjenci, którzy w ciągu ostatnich dziesięciu lat nie mieli badania kolonoskopowego.

Rak jelita grubego – przyczyny

Co wiemy o przyczynach i objawach raka jelita grubego? Przyczyn jest kilka. Bardzo często jest to wrzodziejące zapalenie okrężnicy, czyli najdłuższego i największego odcinka jelita grubego. Jednakże najczęściej początkiem tego nowotworu są narastające miejscowo polipy, czyli łagodne gruczolaki powstające na ścianach jelita w postaci różnego rodzaju guzków i narośli. Łagodna początkowo i niegroźna postać gruczolaka po prawie dziesięciu latach od jego powstania, zaczyna przekształcać się w nowotwór. Oczywiście są to bezpośrednie przyczyny. Przyczyn pośrednich należy upatrywać m.in. w ubogoresztkowej diecie, charakterystycznej dla krajów wysoko rozwiniętych, gdzie niemalże normą jest konsumowanie żywności wysoko przetworzonej oraz dużych ilości tłuszczów i czerwonego mięsa. W nisko rozwiniętych, ubogich krajach Afryki i Azji rak jelita grubego występuje znacznie rzadziej, co wskazuje, że właściwa profilaktyka tego schorzenia powinna obejmować również zmianę nawyków żywieniowych.

Grupy ryzyka

Rak jelita grubego występuje częściej u osób starszych: ponad 90% odnotowanych przypadków dotyczy ludzi w wieku po 50 – ce, a szczyt tych zachorowań przypada na 7 dekadę życia. Inną grupą ryzyka są osoby, w których rodzinach rozpoznawano już wcześniej raka okrężnicy lub odbytnicy, osoby z rodzinnym zespołem polipowatości oraz osoby z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego.

Objawy

Powszechna znajomość objawów mogących wskazywać na tę chorobę, jest jedną z podstawowych rzeczy, jaką szeroko pojęta profilaktyka raka jelita grubego powinna obejmować. Odpowiednio szybka rekcja na niepokojące objawy może przyczynić się do całkowitego wyleczenia tej choroby. Wskażmy zatem objawy, na które należy zwracać szczególną uwagę:

  • obecność krwi w stolcu,
  • krwawienie z odbytu,
  • nagła, niczym niesprowokowana zmiana rytmu wypróżnień połączona z licznymi biegunkami i nadmiernym uchodzeniem gazów,
  • częste, uciążliwe zaparcia,
  • zmiana wyglądu, kształtu i konsystencji stolca,
  • niedokrwistość, znaczne osłabienie ogólnej sprawności, zwiększona podatność na zmęczenie, gorączka,
  • częste bóle w dolnej części brzucha połączone z nudnościami i wymiotami oraz trudności w przełykaniu.

W przypadku zauważenia wskazanych wyżej objawów należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, co może uchronić nas przed ewentualnymi powikłaniami wielonarządowymi (nowotwór jelita grubego może naciekać na znajdujące się w pobliżu inne organy), a nawet uratować nam życie.

Co warto wiedzieć o profilaktyce raka jelita grubego

Decydującym czynnikiem tutaj także, jak zresztą w większości chorób nowotworowych jest czas. Wczesne wykrycie i zdiagnozowanie nowotworu w większości przypadków umożliwia całkowite jego wyleczenie. Doskonałym przykładem tego jest USA, gdzie żyje już ponad milion osób, które wygrały walkę z nowotworem jelita grubego, i gdzie odsetek ludzi wyleczonych z tej choroby jest wyższy niż w większości innych krajów i ciągle rośnie. Istotnym elementem właściwej profilaktyki raka jelita grubego jest wykonywanie regularnych badań, wśród których możemy wymienić:

  • Test na krew utajoną. Ten test można przeprowadzić samemu w domu, kupując stosowny zestaw w aptece. Warto też po każdym wypróżnieniu obejrzeć swój stolec. W przypadku pozytywnego testu należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.
  • Badanie per rectum (palcem przez odbytnicę). W tym przypadku lekarz bada palpacyjnie stan ścian jelita w celu wykrycia źródeł krwawienia i ewentualnych guzów nowotworowych. U osób po 45 roku życia powinno to być badanie rutynowe, przeprowadzane regularnie raz do roku.
  • Kolonoskopia. Podczas tego badania przy pomocy giętkiego endoskopu lekarz może obejrzeć ściany jelita na całej jego długości, a także pobrać ewentualne próbki do badań histopatologicznych lub usunąć widoczny gruczolak. To badanie, po 50 roku życia można wykonać bez skierowania; wystarczy jedynie wypełnić odpowiednią ankiet i udać się do właściwej przychodni proktologicznej.
  • Wlew doodbytniczy. Pozwala na zrobienie zdjęć rentgenowskich całego jelita grubego.
  • Anoskopia. Badanie odbytu i końca odbytnicy.
  • Rektoskopia. Badanie odbytnicy.

Zdrowy tryb życia to też profilaktyka raka jelita grubego

Jak już wspomnieliśmy nieco wyżej, nieprawidłowe nawyki żywieniowe również mogą przyczyniać się do rozwoju raka jelita grubego. Należy swoją dietę wzbogacać o produkty nisko przetworzone, zjadać dużo warzyw i owoców. Jednym z poważnych czynników wywołujących choroby jelita grubego jest palenie papierosów. Pamiętajmy, na rzucenie palenia nigdy nie jest zbyt późno. Postarajmy się także prowadzić w miarę bezstresowy tryb życia. Najpierw zadbajmy sami o siebie. Będzie to najlepsza profilaktyka raka jelita grubego. Pamiętajmy też, aby po 45 roku życia regularnie zgłaszać się do lekarza w celu przeprowadzania stosownych badań.

W Centrum Proctogin prowadzimy monitorowanie i diagnostykę w kierunku raka jelita grubego. Osoby w grupie ryzyka, lub podejrzani zapraszamy do naszego Centrum.

Zapraszamy

Zobacz także