«

Obniżona odporność organizmu – jak zwiększyć

Czym w ogóle jest odporność organizmu? Nie używając fachowej terminologii medycznej, można ją zdefiniować w dużym skrócie jako wrodzoną zdolność naszego ciała do obrony go przed szkodliwymi, chorobotwórczymi czynnikami zewnętrznymi oraz czynnikami wewnętrznymi. Z zewnątrz atakują nieustannie nasz organizm wirusy, bakterie lub różne toksyny. Wewnętrzne przyczyny chorób to nasze własne, nieprawidłowo zmutowane komórki. Jak zwiększyć odporność organizmu? Zanim odpowiemy na to pytanie, przypomnimy jakie mechanizmy sprawiają, że nasze ciało jest chronione i z jakich powodów odporność naszego organizmu ulega osłabieniu.

Mechanizmy odpornościowe

Komórki odpornościowe nie tworzą jakiejś jednolitej tkanki umieszczonej w jednym konkretnym miejscu naszego organizmu. Są one rozrzucone po całym ciele i znajdują się między innymi w grasicy, śledzionie oraz w węzłach chłonnych. Rozróżniamy dwa rodzaje odporności:

  • Odporność wrodzona (nieswoista). Jest to, używając nazewnictwa wojskowego, pierwsza linia obrony przed chorobotwórczymi zarazkami. Jej zasadniczym elementem jest skóra, która jeśli sama jest zdrowa i nieuszkodzona stanowi bardzo skuteczną ochronę przed drobnoustrojami atakującymi zewsząd nasz organizm. Działanie skóry jest wspomagane przez pot, ślinę i łzy, które zawierają pewne substancje o działaniu bakteriobójczym. Nie mniej ważną rolę odgrywają rzęski i warstwa śluzu w naszym nosie i gardle, które zatrzymują wszelkie zanieczyszczenia, chroniąc nasze drogi oddechowe. Z kolei chorobotwórcze drobnoustroje przedostające się do naszego przewodu pokarmowego, są niszczone przez kwasy i enzymy żołądkowe.
  • Odporność nabyta (swoista). Jest to odporność kształtująca się wtedy, jeśli zarazki pokonały pierwszą linię obrony (omówioną wyżej) i wtargnęły do naszego organizmu poprzez skórę, drogi śluzowe naszego nosa i gardła, przez układ pokarmowy, układ płciowy lub innymi drogami. Nasz organizm wykrywa zagrożenie, a jego odpowiednie komórki odpornościowe zaczynają wytwarzać tak zwane przeciwciała, których zadaniem jest lokalizowanie i niszczenie wrogich zarazków. Jak powiedzieliśmy wcześniej, komórki odpornościowe powstają w różnych miejscach naszego ciała, w związku z czym różnią się między sobą budową i przeznaczeniem, a możemy wśród nich wymienić w szczególności: monocyty, limfocyty T i limfocyty B. Każde z nich mają swoją specjalizację. W przypadku zaatakowania naszego organizmu przez jakiś chorobotwórczy drobnoustrój nasz układ obronny wytwarza tak zwane komórki pamięci immunologicznej, które później w przypadku ponownego ataku tego samego wirusa lub bakterii natychmiast go rozpoznają, co prowadzi do jego szybkiego zniszczenia. Ten rodzaj odporności dotyczy konkretnych chorób, a możemy go nabyć również poprzez podanie szczepionki lub surowicy odpornościowej. Komórki układu odpornościowego chronią nas także przed naszymi własnymi komórkami nowotworowymi, traktując je jak obce ciała. Ta zaleta komórek staje się wadą w przypadku transplantacji, albowiem traktują one komórki przeszczepionych organów jak ciała obce i niszczą je. Dlatego też pacjentom po transplantacjach należy dożywotnio podawać specjalistyczne leki, które powstrzymują działanie, w tym przypadku limfocytów T.

Dlaczego odporność organizmu ludzkiego ulega osłabieniu

Zanim odpowiemy na pytanie, jak zwiększyć odporność organizmu, powiedzmy wpierw, dlaczego ulega ona osłabieniu. Niektóre organizmy mają większą, a inne mniejszą odporność na różne chorobotwórcze czynniki. Mają na to wpływ geny, a zatem i dziedziczenie. Na to nie mamy wpływu. Nie mamy wpływu również na zmniejszanie się odporności organizmu wskutek starzenia się. Jednakże współczesna cywilizacja niesie całe mnóstwo zagrożeń, których sprawcami jesteśmy my sami, a które w wielu wypadkach osłabiają lub niszczą nasze obronne mechanizmy. Najczęstszymi czynnikami obniżającymi odporność naszych ciał na chorobotwórcze zagrożenia są:

  • Nadużywanie antybiotyków. Często stosujemy je bez żadnego uzasadnienia w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych, a przecież są one najczęściej wywoływane przez wirusy, na które antybiotyk nie działa, gdyż zwalcza wyłącznie bakterie. Nasz organizm uodparnia się na antybiotyk, co sprawia, że nie zadziała on, wtedy kiedy będzie naprawdę potrzebny.
  • Zła dieta. Jedząc zbyt mało warzyw i owoców, a za dużo tłuszczów i żywności przetworzonej nie dostarczamy organizmowi stosownej ilości witamin i mikroelementów, które wspomagają nasz układ odpornościowy.
  • Siedzący tryb życia. Brak ruchu osłabia nie tylko nasze mięśnie, ale i wszelkie inne organy naszego ciała.
  • Stres. Długotrwały i silny stres zakłóca harmonijne funkcjonowanie całego naszego ciała, tworzącego przecież spójną jedność, a zatem i obniża naszą odporność.
  • Sterylne warunki. Napisaliśmy wcześniej, że odporność nabyta kształtuje się w wyniku atakowania nas przez różne choroby. Absolutny brak kontaktu naszego organizmu z wszelkimi drobnoustrojami chorobowymi sprawia, że nie wytwarzamy immunologicznych komórek pamięci.
  • Detergenty, środki antyseptyczne, spaliny, dym nikotynowy alkohol, suche powietrze. Substancje te podrażniają naskórek, niszczą naturalną florę bakteryjną człowieka i uszkadzają śluzówki, a to również obniża naszą odporność.

Jak zwiększyć odporność organizmu

W dużej części na to pytanie odpowiedzieliśmy sobie w poprzednim akapicie, wymieniając szkodliwe czynniki obniżające odporność naszych organizmów. Należy unikać szkodliwych substancji, prowadzić zdrowy tryb życia i stosować zdrową dietę. To oczywiście w ogromnej ilości przypadków będzie i skutecznym i wystarczającym działaniem. Niestety nie zawsze. Pewne stany chorobowe sprawiają, że obniżona odporność nie ma związku z trybem życia, jaki prowadzimy. W takich przypadkach należy sięgnąć po pomoc lekarską. Jedną z substancji najskuteczniej wzmacniających nasz układ odpornościowy, jest witamina C. Udowodniono, że spadek poziomu witaminy C powoduje zaburzenia funkcjonowania układu immunologicznego, czego skutkiem jest obniżona odporność. Organizm ludzki sam nie wytwarza witaminy C, a jej doustne dostarczanie niekiedy nie wystarcza. W takich szczególnych przypadkach stosuje się tak zwane dożylne wlewy witaminy C. Lista chorób, w których zwalczaniu pomaga witamina C jest długa, a wśród nich jest także wirusowe zapalenie wątroby, anemia oraz rak.

Zobacz także